kontrola olśnienia – definicja czym jest

Kontrola olśnienia to świadome projektowanie warunków oświetleniowych we wnętrzu tak, aby ograniczać nadmiernie jaskrawe powierzchnie i punkty świetlne, które powodują dyskomfort wzrokowy, zmęczenie i pogorszenie widoczności detali. Prawidłowo zaplanowana kontrola olśnienia łączy aspekty techniczne (parametry opraw i źródeł światła) z kompozycją przestrzenną, materiałami wykończeniowymi oraz funkcją pomieszczenia, wpływając bezpośrednio na komfort użytkowników i jakość odbioru aranżacji.

Znaczenie kontroli olśnienia w projektowaniu wnętrz

Definicja olśnienia i jego rodzaje

Olśnienie we wnętrzu to stan, w którym do oka dociera zbyt silny kontrast jasności lub zbyt intensywne światło, zakłócając prawidłowe widzenie. W projektowaniu przestrzeni wyróżnia się dwa podstawowe typy olśnienia:

• Olśnienie uciążliwe – nie uniemożliwia widzenia, ale powoduje dyskomfort, zmęczenie i rozproszenie uwagi. Typowe w salonach, biurach domowych czy kuchniach, gdy lampa świeci „prosto w oczy”.

• Olśnienie przeszkadzające – rzeczywiście utrudnia widzenie szczegółów, odczytywanie tekstu czy dostrzeganie obiektów. Pojawia się, gdy w polu widzenia występują bardzo jasne punkty w porównaniu do otoczenia, np. silne spoty nad błyszczącym blatem kuchennym.

W kontekście aranżacji wnętrz o olśnieniu mówi się szczególnie wtedy, gdy sposób rozmieszczenia opraw, dobór kątów świecenia lub materiałów powierzchniowych sprawia, że użytkownik intuicyjnie „ucieka” wzrokiem od danego kierunku lub fragmentu pomieszczenia. Oznacza to, że kompozycja świetlna jest nieharmonijna, a wnętrze traci czytelność i przytulność.

Konsekwencje braku kontroli olśnienia

Brak świadomej kontroli olśnienia prowadzi do szeregu problemów, które dotykają zarówno sfery fizjologicznej, jak i estetycznej:

• podwyższone zmęczenie oczu i bóle głowy, szczególnie przy długotrwałej pracy wzrokowej (czytanie, praca przy komputerze, prace manualne),

• spadek koncentracji i efektywności – użytkownik nie jest w stanie skupić się na zadaniu, ponieważ wzrok jest nieustannie „atakowany” przez jaskrawe punkty,

• subiektywne poczucie „ostrości” lub „agresywności” wnętrza – nawet zaprojektowane z wyczuciem meble i dodatki mogą być postrzegane jako mniej przytulne, jeśli światło jest zbyt ostre,

• niewłaściwe odbieranie kolorów i faktur, gdy powierzchnia jest „zalana” światłem lub porażona refleksami.

Wnętrze z nieopanowanym olśnieniem bywa użytkowane inaczej, niż zaplanował projektant: mieszkańcy przestawiają lampy, zasłaniają rolety, unikają korzystania z części pomieszczenia. Dla projektanta wnętrz jest to sygnał, że projekt świetlny nie uwzględnił granicy między funkcjonalnym a uciążliwym poziomem jasności.

Rola kontroli olśnienia w ergonomii i komforcie

Kontrola olśnienia jest jednym z kluczowych elementów ergonomii świetlnej. W dobrze zaprojektowanym wnętrzu oko może swobodnie i bez wysiłku przenosić uwagę z jednego obszaru do drugiego: z ekranu komputera na notatki, z książki na resztę salonu, z blatu roboczego na dalszą część kuchni. Jasności otoczenia są wtedy tak dobrane, aby różnice nie były gwałtowne.

Znaczenie ma także aspekt psychologiczny. Światło zbyt intensywne i punktowe może wprowadzać poczucie napięcia, podczas gdy światło zmiękczone, równomierne, z ograniczonym olśnieniem buduje spokój i wrażenie porządku. W przestrzeniach prywatnych, jak sypialnie czy strefy relaksu, kontrola olśnienia sprzyja regeneracji i wyciszeniu; w strefach pracy – wspiera koncentrację, nie pozbawiając wnętrza wyrazistości.

Perspektywa projektanta wnętrz

Dla projektanta wnętrz kontrola olśnienia to narzędzie kształtowania atmosfery. Zbyt radykalne ograniczenie kontrastów powoduje, że przestrzeń staje się płaska i monotonna, natomiast brak ograniczeń prowadzi do chaosu wizualnego. Celem nie jest więc całkowite usunięcie jaskrawości, ale ich świadome modelowanie – tak, aby przyciągały uwagę tam, gdzie jest to pożądane (np. akcent na obraz, strukturę ściany, fakturę drewna), a nie w miejscach przypadkowych (goła żarówka, refleks w telewizorze).

Parametry techniczne źródeł światła a olśnienie

Strumień świetlny, luminancja i rozkład światła

Olśnienie nie zależy wyłącznie od mocy źródła światła. Kluczowe jest rozróżnienie między ilością światła a jego rozkładem i jasnością postrzeganą przez oko.

• Strumień świetlny (podawany zwykle w lumenach) określa całkowitą ilość światła emitowaną przez źródło. Duży strumień w małej oprawie może wytworzyć silne olśnienie, jeśli światło nie jest odpowiednio rozproszone.

• Luminancja opisuje jaskrawość powierzchni świecącej. Im mniejsza jest świecąca powierzchnia przy tej samej ilości światła, tym wyższa luminancja i większe ryzyko olśnienia. Dlatego bardzo małe, ale mocne punkty LED często odczuwane są jako „kłujące” w oczy.

• Rozkład światła, czyli sposób w jaki oprawa emituje strumień w przestrzeni, decyduje, czy światło skoncentruje się w wąskim stożku, czy zostanie rozproszone szeroko i miękko. Wąski kąt wiązki, skierowany bezpośrednio na użytkownika, to typowy generator olśnienia.

Przy projektowaniu wnętrz warto porównywać nie tylko moc czy strumień źródła, ale także charakterystyczne dla danej oprawy dane fotometryczne. Dobrze dobrany typ rozsyłu ograniczy konieczność stosowania dodatkowych elementów osłaniających.

Wskaźniki olśnienia i praktyka projektowa

W projektowaniu oświetlenia profesjonalnego stosuje się miary, które pozwalają ocenić ryzyko olśnienia, np. wskaźnik UGR (Unified Glare Rating). W przestrzeniach mieszkalnych nie zawsze korzysta się z formalnych obliczeń, ale producent opraw często podaje uproszczone informacje:

• oznaczenie klasy opraw jako „low glare”,

• informacje o ograniczeniu luminancji pod określonym kątem,

• dane o typie optyki: matowe dyfuzory, mikropryzmaty, siatki przeciwolśnieniowe.

Dla projektanta wnętrz ważna jest świadomość, że dwie podobne wizualnie lampy mogą zupełnie inaczej zachowywać się w przestrzeni: jedna będzie emitować światło przyjemnie miękkie, druga – ostre i punktowe. Wybór powinien być zatem oparty nie wyłącznie na formie, ale także na parametrach ograniczających olśnienie.

Temperatura barwowa i wskaźnik oddawania barw

Olśnienie jest przede wszystkim zjawiskiem luminancji i kontrastu, ale subiektywnie odbieramy je także przez pryzmat barwy światła. Chłodniejsze światło (o wyższej temperaturze barwowej) przy tej samej intensywności bywa postrzegane jako bardziej „ostre” niż ciepłe.

• W strefach relaksu, jak salon czy sypialnia, zastosowanie ciepłej barwy (2700–3000 K) w połączeniu z rozproszonym światłem łagodzi wrażenie jaskrawości.

• W strefach pracy, takich jak kuchnia lub biuro domowe, neutralna barwa (ok. 3000–4000 K) zapewnia dobre postrzeganie detali, pod warunkiem, że oprawy mają kontrolowaną luminancję.

Wskaźnik oddawania barw wpływa pośrednio na odbiór olśnienia. Gdy kolory są wiernie oddane, oko łatwiej „czyta” przestrzeń i adaptuje się do różnych poziomów jasności. Światło o niskim wskaźniku oddawania barw może potęgować poczucie sztuczności i „ostrości” sceny, nawet jeśli fizycznie nie jest bardziej jaskrawe.

Dobór opraw: od surowych punktów do zintegrowanych systemów

Typ oprawy ma kluczowe znaczenie dla kontroli olśnienia:

• gołe, nieosłonięte żarówki lub moduły LED generują wysoki poziom olśnienia, zwłaszcza przy współczesnych mocach i skutecznościach świetlnych,

• oprawy z głęboko osadzonym źródłem światła (recessed) redukują bezpośrednią widoczność punktu świetlnego pod większymi kątami,

• lampy z dużymi, matowymi kloszami rozpraszają światło na większej powierzchni, obniżając luminancję i dając łagodniejszą jasność,

• profile liniowe z dyfuzorami, zwłaszcza montowane we wnękach lub za listwami, tworzą ciągłe, miękkie pasma światła o ograniczonym olśnieniu.

Współczesne systemy oświetleniowe pozwalają łączyć różne rodzaje opraw: punktowe, liniowe, pośrednie. Dzięki temu można uzyskać wysoką funkcjonalność bez konieczności stosowania pojedynczych, bardzo mocnych źródeł, które niemal zawsze powodują problem olśnienia.

Rola architektury wnętrza i kompozycji świetlnej

Geometria pomieszczenia i pola widzenia

Olśnienie jest zawsze związane z kierunkiem patrzenia. W praktyce oznacza to, że projektant wnętrz powinien patrzeć na pomieszczenie „oczami użytkownika”: z kanapy w salonie, zza blatu kuchennego, z łóżka w sypialni czy z biurka w gabinecie.

Kluczowe jest rozpoznanie głównych linii wzroku i unikanie sytuacji, w których:

• oprawa o wysokiej luminancji znajduje się dokładnie w osi widzenia (np. nad ekranem telewizora lub bezpośrednio na wprost biurka),

• oprawy umieszczone są tak nisko, że użytkownik siedzący przy stole widzi bezpośrednio „gołe” źródło światła,

• światło odbija się od dużej, błyszczącej powierzchni (fronty lakierowane, szkło, polerowany kamień) znajdującej się naprzeciwko miejsca wypoczynku.

Zastosowanie prostych zasad kompozycyjnych – analizowanie ujęć perspektywicznych, przewidywanie osi widokowych – pozwala już na etapie koncepcji zredukować potencjalne punkty olśnienia bez rezygnacji z efektownych lamp dekoracyjnych.

Zabudowy, wnęki i oświetlenie pośrednie

Jedną z najskuteczniejszych metod kontroli olśnienia jest wykorzystanie elementów architektonicznych jako naturalnych przesłon dla źródeł światła. Wnęki sufitowe, podwieszane sufity, zabudowy meblowe, gzymsy czy panele ścienne mogą ukrywać oprawy w taki sposób, by światło docierało do użytkownika po odbiciu od większych powierzchni.

Oświetlenie pośrednie, w którym światło kierowane jest na sufit lub ścianę, a dopiero potem rozpraszane w przestrzeni, tworzy bardzo komfortowe warunki widzenia. Jaskrawość sufitu jest znacznie niższa niż jaskrawość małego punktu świetlnego, a równomierne rozłożenie jasności po powierzchni ogranicza gwałtowne kontrasty.

W projektach wnętrz oświetlenie pośrednie może przyjąć formę:

• profili LED ukrytych w listwach sufitowych,

• taśm świetlnych w koronach szafek kuchennych świecących ku górze,

• wnęk za wezgłowiem łóżka, w których ukryte jest źródło światła o niskiej luminancji.

Takie rozwiązania pozwalają znacząco podnieść ogólny poziom jasności wnętrza bez tworzenia pojedynczych „oślepiających” punktów, co z kolei umożliwia zwiększenie funkcjonalności przestrzeni przy zachowaniu wysokiego komfortu wzrokowego.

Warstwowanie oświetlenia i balans jasności

Jednowarstwowe oświetlenie, oparte na jednym głównym źródle centralnym, często prowadzi do problemów z olśnieniem, ponieważ wymaga wysokiej mocy, aby zapewnić wystarczającą ilość światła we wszystkich strefach. Zestawienie kilku warstw oświetlenia pozwala obniżyć intensywność poszczególnych punktów i tym samym kontrolować olśnienie.

Typowe warstwy oświetleniowe, z punktu widzenia kontroli olśnienia, to:

• oświetlenie ogólne – stosunkowo równomierne, często pośrednie lub rozproszone, zapewniające bazowy poziom jasności,

• oświetlenie zadaniowe – precyzyjne, skierowane na konkretną strefę aktywności, np. blat roboczy lub biurko, projektowane tak, aby źródło nie było widoczne bezpośrednio,

• oświetlenie akcentowe – służące podkreślaniu detali, faktur i dekoracji, zwykle o mniejszej mocy, ale starannie skierowane, by nie świeciło w oczy.

Balans między tymi warstwami polega na tym, aby oświetlenie akcentowe nigdy nie miało luminancji znacznie wyższej niż oświetlenie ogólne, a oświetlenie zadaniowe było skonstruowane tak, by użytkownik widział oświetlany obszar, a nie samo źródło światła. Przy zastosowaniu ściemniaczy i podziału na obwody można dostosować proporcje jasności do aktualnej funkcji wnętrza, co stanowi istotny element kontroli olśnienia w codziennym użytkowaniu.

Kontrast między scenami dziennymi i nocnymi

Kompozycja oświetlenia w ciągu dnia różni się znacząco od tej, która funkcjonuje po zmroku. Naturalne światło dzienne, wpadające przez okna, ma zwykle dużo większą intensywność niż oświetlenie sztuczne, ale jednocześnie jest rozproszone i szerokokątne. Problem olśnienia pojawia się, gdy zestawia się silne nasłonecznienie z punktowymi źródłami sztucznymi lub gdy po zmroku włącza się pojedyncze, zbyt intensywne lampy w ciemnym otoczeniu.

Kontrola olśnienia wymaga przewidzenia dwóch odrębnych scen:

• sceny dziennej – z uwzględnieniem kierunków padania światła słonecznego, odbić od posadzek, blatów i ekranów, oraz roli zasłon, rolet, żaluzji w rozpraszaniu lub blokowaniu zbyt ostrego światła,

• sceny wieczornej – z miękkimi źródłami w kilku warstwach, które stopniowo przejmują funkcję oświetlenia dziennego, nie powodując gwałtownego przejścia z bardzo jasnego do bardzo ciemnego otoczenia.

Dodanie punktowych, niskich źródeł wieczornych (lampy stołowe, kinkiety, taśmy za meblami) zmniejsza potrzebę stosowania silnego oświetlenia sufitowego i tym samym ogranicza ryzyko olśnienia w ciemnej przestrzeni.

Materiały, kolory i ich wpływ na olśnienie

Stopień odbicia światła a dobór wykończeń

Olśnienie powstaje często nie bezpośrednio od źródła, ale od powierzchni, na które pada światło. Stopień odbicia światła przez daną powierzchnię zależy od jej koloru, faktury i połysku. Projektant wnętrz ma więc duży wpływ na kontrolę olśnienia poprzez dobór materiałów wykończeniowych.

• Jasne, matowe powierzchnie mają wysoki współczynnik odbicia, ale rozpraszają światło, co sprzyja równomiernej, łagodnej jasności.

• Powierzchnie ciemne pochłaniają światło, co zmniejsza ilość odbić, ale może prowadzić do nadmiernego kontrastu między jasnymi punktami a resztą wnętrza.

• Materiały błyszczące, takie jak polerowany kamień, szkło, lakierowane fronty czy metal, powodują odbicia kierunkowe, często tworząc silne refleksy przypominające miniaturowe źródła światła.

W praktyce wnętrzarskiej odpowiedni dobór materiałów może działać jak filtr. Nadając sufitowi i górnym partiom ścian jasne, matowe wykończenie, tworzy się dużą, łagodnie świecącą płaszczyznę, która redukuje potrzebę stosowania agresywnych opraw. Z kolei ograniczenie powierzchni bardzo błyszczących, szczególnie w strefach intensywnie oświetlonych, minimalizuje liczbę kłopotliwych refleksów.

Powierzchnie błyszczące i refleksy świetlne

Współczesne wnętrza chętnie korzystają z efektu połysku: tafle szkła, metalowe detale, lakierowane meble, polerowane posadzki. Wszystkie te elementy potrafią znacząco wzmocnić odczucie olśnienia, jeśli w ich otoczeniu pojawiają się intensywne źródła światła.

Typowe przykłady niekontrolowanych refleksów to:

• odbicie punktowego downlightu w czarnej, błyszczącej płycie kuchennej, widoczne z poziomu oczu osoby siedzącej przy wyspie,

• silne odblaski w ekranie telewizora, powodowane przez lampy sufitowe lub okno bez zasłony,

• refleksy w lustrze łazienkowym pochodzące z opraw zamontowanych zbyt wysoko lub zbyt blisko płaszczyzny lustra.

Kontrola olśnienia w takich sytuacjach polega na:

• przesunięciu opraw względem potencjalnych płaszczyzn odbijających,

• wyborze opraw o szerszym rozproszeniu i niższej luminancji,

• zastosowaniu satynowanych lub matowych wariantów materiałów, które nadal nadają wnętrzu elegancji, ale redukują ostrość refleksu.

Dobrym rozwiązaniem w strefach wymagających luster (łazienka, garderoba) jest użycie miękkiego, obwodowego oświetlenia, które oświetla twarz i przestrzeń przed lustrem, ale nie tworzy pojedynczych, jaskrawych punktów widocznych w odbiciu.

Kolorystyka wnętrza a percepcja olśnienia

Postrzeganie olśnienia zależy nie tylko od właściwej ilości światła, lecz także od otoczenia kolorystycznego. W ciemnym wnętrzu pojedyncza jasna lampa będzie odczuwana jako znacznie bardziej rażąca niż w przestrzeni utrzymanej w jasnej palecie.

Wnętrza oparte na mocnych kontrastach kolorystycznych, np. zestawieniu bieli z głęboką czernią, naturalnie wytwarzają większe różnice jasności. W takim otoczeniu należy ostrożniej dobierać intensywność punktowych źródeł światła i unikać kierowania ich bezpośrednio na bardzo ciemne powierzchnie, które „otoczą” punkt światła głęboką czernią, potęgując wrażenie olśnienia.

Z kolei wnętrza oparte na jasnych, zgaszonych barwach, z niskim kontrastem między ścianami, sufitem i większymi płaszczyznami mebli, charakteryzują się łagodniejszym przejściem jasności. Pozwala to stosować nieco mocniejsze oprawy bez odczucia rażącej jaskrawości, ponieważ otoczenie częściowo „przejmuje” i rozkłada światło.

Faktura i struktura ścian oraz sufitu

Struktura powierzchni wpływa na sposób rozpraszania światła. Ściany i sufity o subtelnej, nieregularnej fakturze powodują, że padające na nie światło rozkłada się w wielu kierunkach, rozbijając potencjalne ostre refleksy. W efekcie wnętrze zdaje się mieć bardziej miękkie światło, a punkty świetlne są mniej dominujące.

Gładkie, połyskliwe powierzchnie odbijają światło bardziej kierunkowo, przez co tworzą się wyraźne plamy światła i cienia. W niektórych aranżacjach efekt ten bywa pożądany, ale wymaga starannego wyważenia, aby nie wprowadzić nadmiernych kontrastów i olśnień. Zastosowanie strukturalnych tynków, tekstylnych tapet czy materiałów o mikroteksturze może więc służyć nie tylko estetyce, ale także funkcjonalnej kontroli jakości światła we wnętrzu.

Przykłady praktyczne w wybranych typach pomieszczeń

Salon i strefa dzienna

Salon to przestrzeń wielofunkcyjna: miejsce wypoczynku, oglądania telewizji, czytania, spotkań towarzyskich. Kontrola olśnienia musi tu uwzględniać różne scenariusze użytkowania.

Typowe problemy to:

• lampa sufitowa lub żyrandol świecące wprost w oczy osobom siedzącym na kanapie,

• refleksy w ekranie telewizora, powodowane przez okna lub punktowe oprawy sufitowe,

• zbyt mocne punktowe oświetlenie akcentowe na ścianach, które przy przygaszeniu reszty światła staje się głównym źródłem olśnienia.

Efektywna kontrola olśnienia w salonie opiera się na:

• stosowaniu kilku źródeł światła o umiarkowanej mocy zamiast jednej bardzo jasnej lampy centralnej,

• wykorzystaniu lamp podłogowych i stołowych z osłoniętymi źródłami, które tworzą lokalne, przytulne strefy światła,

• umiarkowanym oświetleniu tła za telewizorem, aby kontrast między ekranem a otoczeniem nie był zbyt duży,

• doborze opraw sufitowych tak, by nie pokrywały się z głównymi liniami widoku na strefę relaksu.

Przykładowo, w salonie można połączyć delikatne oświetlenie liniowe ukryte w podwieszanym suficie, kilka małych downlightów o ograniczonej luminancji oraz lampę stojącą z dużym, matowym kloszem. Dzięki temu każdy punkt emituje stosunkowo niewielką ilość światła, ale łącznie tworzą one komfortową, nieoślepiającą scenę.

Kuchnia i strefy pracy roboczej

Kuchnia wymaga wysokiego poziomu oświetlenia w strefach roboczych, co naturalnie zwiększa ryzyko olśnienia. Częstym błędem jest stosowanie silnych, punktowych opraw sufitowych bezpośrednio nad błyszczącymi blatami czy płytą kuchenną.

Aby utrzymać kontrolę nad olśnieniem:

• nad blatami warto stosować podszafkowe oświetlenie liniowe o rozproszonym świetle, skierowane na powierzchnię roboczą pod takim kątem, by źródło nie było widoczne z perspektywy osoby stojącej lub siedzącej przy wyspie,

• oprawy sufitowe powinny być rozmieszczone tak, by nie padały bezpośrednio na silnie odbijające powierzchnie; w przypadku lakierowanych frontów lub błyszczących blatów można zdecydować się na bardziej matowe wykończenia,

• oświetlenie ogólne kuchni najlepiej realizować jako połączenie oświetlenia pośredniego (np. na sufit) i dyskretnych downlightów o kontrolowanym kącie świecenia.

Dobrym rozwiązaniem jest zastosowanie jasnego, matowego sufitu oraz ścian między szafkami a blatem o satynowym wykończeniu. Dzięki temu intensywne światło zadaniowe jest „zmiękczane” przez otoczenie, co pozwala zachować wysoką funkcjonalność bez efektu oślepienia.

Biuro domowe i miejsca do czytania

Wnętrza przeznaczone do pracy wzrokowej są szczególnie wrażliwe na problem olśnienia. Typowe sytuacje, w których pojawiają się trudności, to:

• odbicia źródeł światła w ekranach monitorów,

• zbyt jasne tło za monitorem w stosunku do samego obrazu,

• lampki biurkowe, w których widoczna jest bezpośrednio jaskrawa dioda.

Kontrola olśnienia w biurze domowym obejmuje:

• ustawienie biurka względem okna w taki sposób, by światło dzienne padało z boku, a nie bezpośrednio na ekran lub wprost w oczy użytkownika,

• wprowadzenie oświetlenia ogólnego o umiarkowanej jasności, które wyrównuje kontrasty między stanowiskiem pracy a tłem,

• wybór lampy biurkowej z osłoniętym źródłem światła i dobrze dobranym kątem świecenia, kierującym światło na powierzchnię roboczą, a nie w stronę oczu.

Warto również zadbać o matowe wykończenie blatu biurka oraz ściany za ekranem. Zbyt jasna, błyszcząca powierzchnia może bowiem stać się dodatkowym źródłem olśnienia, nawet jeśli same oprawy są prawidłowo zaprojektowane.

Łazienka, sypialnia i strefy relaksu

W łazience olśnienie pojawia się najczęściej przy lustrach i w kabinie prysznicowej. Zbyt jaskrawe oprawy, umieszczone w niewłaściwej odległości od lustra, tworzą ostre odbicia i utrudniają komfortowe korzystanie z przestrzeni. Lepszym rozwiązaniem jest zastosowanie miękkiego oświetlenia obwodowego lub pionowych opraw po obu stronach lustra, które oświetlają twarz równomiernie, bez silnych cieni i bez oślepiających punktów w odbiciu.

W sypialni kontrola olśnienia ma szczególne znaczenie dla poczucia bezpieczeństwa i relaksu. Zbyt jasne plafony, widoczne bezpośrednio z łóżka, potrafią zepsuć atmosferę nawet najlepiej zaaranżowanej przestrzeni. Warto więc:

• postawić na boczne, niskie źródła światła – kinkiety, lampki nocne z pełnymi kloszami,

• używać ciepłego, rozproszonego światła jako głównej warstwy oświetlenia,

• ograniczyć jaskrawość ewentualnych punktów sufitowych lub ukryć je w wnękach, tak by nie były widoczne z poziomu łóżka.

W strefach relaksu, takich jak kąciki czytelnicze, dobrze sprawdzają się lampy o regulowanym kierunku światła, które pozwalają skierować strumień dokładnie na książkę czy fotel, jednocześnie osłaniając użytkownika przed bezpośrednim wglądem w źródło. Dzięki temu otrzymuje się wystarczającą ilość światła do czytania, bez poczucia „rażącej” lampy w polu widzenia.